TEMIRNING SALOMATLIK UCHUN AHAMIYATI
Temir ko’plab oziq-ovqat mahsulotlarida uchraydigan mikroelement hisoblanadi. Temirning biologik ahamiyati shundaki, u oksidlanish-tiklanilish reaksiyalarida ishtirok etuvchi temirning III valentli shakli (Fe3+) va II valentli temir (Fe2+) o’rtasida elektronlarni oson almashish qobiliyatiga bog’liq.
Temir qizil qon tanachalarida (eritrositlar) gemoglobin oqsilining asosiy birikmasi bo’lib, u kislorodni tashish va tanamizning turli to’qimalariga kirishi uchun javobgar hisoblanadi. Gemoglobinsiz hujayralarni kislorod bilan to’ldirish amalga oshirilmaydi. Temir asosan qonda, shuningdek organlar va mushaklarda ham uchraydi.
Bizning tanamiz temir ishlab chiqara olmaydi va uni faqat ovqatdan oladi. Ammo, bu eng murakkab ozuqaviy moddalardan biri hisoblanadi, chunki u oziq-ovqatlar tarkibida juda ham oz miqdorda bo`ladi, bizning tanamiz esa past so’rilish samaradorligiga ega.
Tana biologik faoliyatning normal ishlashini ta’minlash uchun temir gomeostazini sog’liq uchun nojo’ya ta’sirlarsiz saqlab turishi lozim. Temirni nazorat qilish so`rilish va saqlashni tartibga solish orqali amalga oshiriladi.
Tana biologik faoliyatning normal ishlashini ta’minlash uchun temir gomeostazini sog’liq uchun nojo’ya ta’sirlarsiz saqlab turishi lozim. Temirni nazorat qilish so`rilish va saqlashni tartibga solish orqali amalga oshiriladi.
METABOLIZM VA TEMIRNI SO`RILISHI
Temir metabolizmi bir qator jarayonlarni o’z ichiga oladi, masalan:
- Ichakda temirning so’rilishini tartibga solish
- Temirning oqsillarga kiritilishi
- Temirni hujayralarga tashish
- Qizil qon tanachalari parchalanganidan keyin temirning aylanishi.
- Temirni saqlash
TEMIR MANBAALARI
Hayvonlardan olingan temir: bu go’sht, parranda go’shti, baliq va dengiz mahsulotlari kabi hayvon va sut mahsulotlarida mavjud bo’lgan gemoglobinning bir qismidir. Bu temirning eng yaxshi singishi taxminan 20-25%ni tashkil qiladi, chunki uning tarkibida so’rilishni to`suvchi komponentlar (tolalar kabi) mavjud emas.
O`simliklardan olingan temir: bu temir, u gemoglobin tarkibiga kirmaydi va yashil sabzavot, don tarkibida bo’ladi. Bu turdagi temirning so’rilish darajasi taxminan 2-5%ni tashkil qiladi.
O`simliklardan olingan temir: bu temir, u gemoglobin tarkibiga kirmaydi va yashil sabzavot, don tarkibida bo’ladi. Bu turdagi temirning so’rilish darajasi taxminan 2-5%ni tashkil qiladi.
Ba’zi hollarda temirning so’rilishi etarli bo’lmasa, ko’pchilik shifokorlar temir qo’shimchalarini tavsiya qilishadi
Toshkent, O‘zbekiston, Chimkent ko‘chasi 8/2
Tel.:(+998) 93 111 10 05, 71 208 50 10, 71 208 89 00
E-mail: info@arashan.uz
